Το Τέλος του Net-Metering στην Κύπρο: Τι να Γνωρίζετε

Η Κύπρος έζησε μια έκρηξη στην ηλιακή ενέργεια την τελευταία δεκαετία, καθοδηγούμενη από ισχυρά κρατικά κίνητρα και την απλότητα του μοντέλου net metering. Δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά επένδυσαν σε φωτοβολταϊκά συστήματα (Φ/Β) για να μειώσουν τους λογαριασμούς ρεύματος και να προστατευτούν από το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος.

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η Κύπρος βρίσκεται σε νέα φάση στην πολιτική για τα φωτοβολταϊκά. Το παραδοσιακό net metering δεν είναι πλέον διαθέσιμο για νέους αιτητές, και το πολυετές σχέδιο επιδότησης «Φωτοβολταϊκά για Όλους» έφτασε στο τέλος του. Στη θέση τους: ένα πλαίσιο αυτοκατανάλωσης με όρους αγοράς, που αποτιμά διαφορετικά την εξαγόμενη ενέργεια, και μια νέα λογική χορηγιών χτισμένη γύρω από την αποθήκευση σε μπαταρίες.

Ενημερώθηκε τον Ιούλιο του 2026 ώστε να αποτυπώνει πώς εξελίχθηκε η μετάβαση στην πράξη.

Τέλος των «Φωτοβολταϊκών για Όλους» και του Net Metering

Το σχέδιο «Φωτοβολταϊκά για Όλους» έληξε επίσημα στις 31 Δεκεμβρίου 2025, κλείνοντας την πόρτα στο net metering για νέες εγκαταστάσεις. Το Υπουργείο Ενέργειας σχεδίαζε αρχικά να σταματήσει τις αιτήσεις την 1η Αυγούστου 2025, μετέθεσε την προθεσμία για την 1η Οκτωβρίου και τελικά, μετά από έντονη ζήτηση, για το τέλος του χρόνου.

Με το μοντέλο net metering, οι ιδιοκτήτες σπιτιών μπορούσαν να εξάγουν την περισσευούμενη ηλεκτρική ενέργεια στο δίκτυο και να λαμβάνουν πιστώσεις σε κιλοβατώρες (kWh). Αυτές οι πιστώσεις μπορούσαν αργότερα να χρησιμοποιηθούν για να αντισταθμιστεί η κατανάλωση ρεύματος σε αναλογία ένα προς ένα στην τιμή λιανικής, καθιστώντας τα φωτοβολταϊκά εξαιρετικά ελκυστικά και οικονομικά προβλέψιμα.

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, αυτό το μοντέλο δεν ισχύει πλέον για νέους αιτητές.

Τι αντικαθιστά το Net Metering: το Net Billing

Οι νέες εγκαταστάσεις συνδέονται πλέον με net billing, μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης που σχεδίασε η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ).

Στο πλαίσιο του net billing:

• Η ηλεκτρική ενέργεια που εξάγεται στο δίκτυο πιστώνεται στην τρέχουσα αξία αγοράς
• Η ηλεκτρική ενέργεια που εισάγεται από το δίκτυο χρεώνεται στην πλήρη τιμή λιανικής
• Η εξαγόμενη ενέργεια δεν μπορεί πλέον να «αποθηκευτεί» ως πιστώσεις kWh

Το νέο πλαίσιο ήρθε μαζί με το άνοιγμα της κυπριακής αγοράς ηλεκτρισμού, που τερμάτισε το μονοπώλιο της ΑΗΚ σε αυτές τις ρυθμίσεις. Οι αυτοκαταναλωτές έχουν πλέον τρεις επιλογές για το πλεόνασμά τους: διμερή συμφωνία με προμηθευτή (με όρους που συμφωνούνται μεταξύ σας), συνεργασία με σωρευτή (aggregator) που πουλά το πλεόνασμα στην αγορά, ή απλώς καθόλου εξαγωγή.

Η πρακτική συνέπεια είναι ίδια σε κάθε περίπτωση: η kWh που καταναλώνετε οι ίδιοι αξίζει πλήρη τιμή λιανικής, ενώ η kWh που εξάγετε αξίζει ένα κλάσμα αυτής. Η αυτοκατανάλωση, όχι η εξαγωγή, είναι πλέον αυτό που κάνει τα φωτοβολταϊκά να αποδίδουν. Αναλύουμε τα νούμερα στον οδηγό μας για το net billing.

Μπαταρίες: Από προαιρετικές, κεντρικές

Μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές στη νέα πολιτική είναι ο ρόλος της αποθήκευσης ενέργειας.

Για να πληρούν τις προϋποθέσεις για κρατικές χορηγίες στο νέο πρόγραμμα, τα συστήματα Φ/Β πρέπει να περιλαμβάνουν σύστημα αποθήκευσης. Η χρηματοδότηση προέρχεται από εθνικούς πόρους και όχι από σχέδια της ΕΕ, ενώ τα ποσά και οι όροι κάθε πρόσκλησης δημοσιεύονται από το Υπουργείο. Ρωτήστε μας για την τρέχουσα κατάσταση όταν σχεδιάζετε το σύστημά σας, γιατί οι όροι αλλάζουν.

Οι στόχοι πίσω από την απαίτηση αποθήκευσης είναι πρακτικοί:

• Μείωση της συμφόρησης του δικτύου στις ώρες αιχμής της ηλιακής παραγωγής
• Ελαχιστοποίηση της απόρριψης ενέργειας όταν η μεσημεριανή παραγωγή ξεπερνά τη ζήτηση
• Βελτίωση της σταθερότητας του δικτύου
• Ενθάρρυνση των νοικοκυριών να καταναλώνουν τη δική τους ηλιακή ενέργεια

Η μπαταρία ανεβάζει το αρχικό κόστος, αλλά με το net billing κάνει τη δουλειά που έκανε δωρεάν το δίκτυο: αποθηκεύει το μεσημεριανό σας πλεόνασμα και το επιστρέφει το βράδυ, όταν το εισαγόμενο ρεύμα κοστίζει €0,25 ή περισσότερο ανά kWh. Ο οδηγός μας για την αποθήκευση σε μπαταρίες καλύπτει διαστασιολόγηση, τιμές και απόσβεση αναλυτικά.

Τα φωτοβολταϊκά στην Κύπρο: 88.000 συστήματα και συνεχίζουν

Η διάδοση των φωτοβολταϊκών στην Κύπρο έφτασε σε εντυπωσιακά επίπεδα πριν αλλάξουν οι κανόνες. Πάνω από 88.000 νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις διαθέτουν εγκατεστημένα φωτοβολταϊκά συστήματα σε όλη τη χώρα, και περισσότερα από 81.000 από αυτά συνδέθηκαν με net metering.

Ο ρυθμός λέει την ίδια ιστορία: μόνο το 2024, η Κύπρος πρόσθεσε περίπου 159 MW νέας ηλιακής ισχύος, εκ των οποίων περίπου 100 MW από συστήματα αυτοκατανάλωσης σε σπίτια και επιχειρήσεις. Αυτή η επιτυχία είναι ακριβώς ο λόγος που άλλαξε η πολιτική. Τις ηλιόλουστες ημέρες της άνοιξης, η μεσημεριανή παραγωγή ξεπερνά πλέον τακτικά όσα μπορεί να απορροφήσει το δίκτυο του νησιού, κάτι που οδηγεί σε περικοπές και έσπρωξε τους ρυθμιστές προς την αποθήκευση και την τιμολόγηση με όρους αγοράς.

Τι γίνεται με τα υφιστάμενα συστήματα Net Metering;

Αν έχετε ήδη υπογεγραμμένη σύμβαση net metering, τίποτα δεν αλλάζει για εσάς σήμερα. Οι υφιστάμενες συμβάσεις συνεχίζουν μέχρι το τέλος της διάρκειάς τους: 15 χρόνια για οικιακά συστήματα και 10 χρόνια για εμπορικά. Οι τελευταίες συμβάσεις net metering θα τρέχουν επομένως μέχρι περίπου το 2040.

Δύο ομάδες μεταπήδησαν αυτόματα στο νέο πλαίσιο την 1η Ιανουαρίου 2026: τα συστήματα που δεν είχαν υπογεγραμμένη σύμβαση net metering ή net billing μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025, και τα συστήματα των οποίων οι συμβάσεις λήγουν μετά από αυτή την ημερομηνία. Όταν κάποια στιγμή λήξει η σύμβασή σας, το σύστημά σας συνεχίζει να παράγει· απλώς περνά στους ισχύοντες κανόνες αυτοκατανάλωσης, και η προσθήκη μπαταρίας είναι συνήθως ο τρόπος να διατηρήσετε το μεγαλύτερο μέρος της εξοικονόμησης.

Τι σημαίνει αυτό για τους ιδιοκτήτες σπιτιών

Τα φωτοβολταϊκά στην Κύπρο εξακολουθούν να αποδίδουν, αλλά ο σχεδιασμός άλλαξε:

• Διαστασιολογήστε για τη δική σας κατανάλωση, όχι για εξαγωγή. Με το net metering, η υπερδιαστασιολόγηση ήταν ακίνδυνη. Με το net billing, οι πλεονάζουσες kWh πιάνουν τιμές αγοράς, οπότε ένα σύστημα προσαρμοσμένο στην πραγματική σας χρήση αποσβένεται γρηγορότερα.
• Σχεδιάστε με μπαταρία από την πρώτη μέρα. Απαιτείται για τις χορηγίες και μετατρέπει τις χαμηλής αξίας εξαγωγές σε πλήρους αξίας βραδινή αυτοκατανάλωση. Η απόσβεση μιας σωστά διαστασιολογημένης μπαταρίας κινείται σήμερα στα 6–8 χρόνια.
• Οι υφιστάμενοι κάτοχοι net metering ας μείνουν ως έχουν. Η σύμβασή σας προστατεύεται για όλη τη διάρκειά της. Αξιοποιήστε αυτά τα χρόνια για να σχεδιάσετε τη μελλοντική μετάβαση.
• Πετύχετε το σωστό timing στις χορηγίες. Οι προσκλήσεις ανοίγουν και κλείνουν, και οι όροι αλλάζουν. Ελέγξτε τις ανακοινώσεις του Υπουργείου ή ρωτήστε μας πριν δεσμευτείτε.

Αν θέλετε να δείτε τι σημαίνουν οι νέοι κανόνες για τη δική σας στέγη και τον δικό σας λογαριασμό, ο υπολογιστής μας σας δίνει μια πρώτη εκτίμηση σε δύο λεπτά, και μια δωρεάν επίσκεψη στον χώρο σας τη μετατρέπει σε δεσμευτική προσφορά.